2.1.5. Επιτάχυνση της μετάβασης στη βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα
Στρατηγική για βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα
2.1.5.1 Οι μεταφορές αντιπροσωπεύουν το ένα τέταρτο των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου της ΕΕ, και εξακολουθούν να αυξάνονται. Για την επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας, απαιτείται μείωση των εκπομπών από τις μεταφορές κατά 90 % έως το 2050. Οι οδικές, σιδηροδρομικές, αεροπορικές και πλωτές μεταφορές θα πρέπει όλες να συμβάλουν στη μείωση αυτή. Η δημιουργία βιώσιμων μεταφορών σημαίνει ότι δίνεται προτεραιότητα στους χρήστες και ότι τους παρέχονται πιο προσιτές, προσβάσιμες, υγιεινές και καθαρές εναλλακτικές λύσεις για τις σημερινές τους συνήθειες κινητικότητας. Το 2020 η Επιτροπή θα εγκρίνει μια στρατηγική για βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα, η οποία θα αντιμετωπίσει την εν λόγω πρόκληση και θα συμβάλει στην επίλυση του προβλήματος όλων των πηγών εκπομπών.
Πρωτοβουλίες για την αύξηση και τη βελτίωση σιδηροδρόμων και εσωτερικών πλωτών οδών
& πρόταση για συνδυασμένες εμπορευματικές μεταφορές
2.1.5.2 Οι πολυτροπικές μεταφορές χρειάζονται ισχυρή ώθηση. Με τον τρόπο αυτό θα αυξηθεί η αποτελεσματικότητα του συστήματος μεταφορών. Κατά προτεραιότητα, σημαντικό μέρος του 75 % των εσωτερικών εμπορευματικών μεταφορών που πραγματοποιούνται σήμερα οδικώς θα πρέπει να στραφεί προς τις σιδηροδρομικές και εσωτερικές πλωτές μεταφορές. Για να επιτευχθεί αυτό, θα πρέπει να θεσπιστούν μέτρα, που θα προτείνει η Επιτροπή μέχρι το 2021, για την καλύτερη διαχείριση και την αύξηση της μεταφορικής ικανότητας των σιδηροδρόμων και των εσωτερικών πλωτών οδών. Η Επιτροπή θα εξετάσει επίσης το ενδεχόμενο απόσυρσης της πρότασης για την αναθεώρηση της οδηγίας για τις συνδυασμένες μεταφορές και υποβολής νέας πρότασης, ώστε να μετατραπεί σε αποτελεσματικό εργαλείο στήριξης των πολυτροπικών εμπορευματικών μεταφορών που αφορούν σιδηροδρομικές και πλωτές μεταφορές, συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων. Στην αεροπορία, θα πρέπει να αρχίσουν εκ νέου οι εργασίες για την έγκριση της πρότασης της Επιτροπής για έναν πραγματικά Ενιαίο Ευρωπαϊκό Ουρανό, δεδομένου ότι αυτό θα συμβάλει στην επίτευξη σημαντικών μειώσεων στις εκπομπές των αεροπορικών μεταφορών.
Έξυπνα συστήματα διαχείρισης κυκλοφορίας Μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη»
2.1.5.3 Η αυτοματοποιημένη και συνδεδεμένη πολυτροπική κινητικότητα θα διαδραματίσει αυξανόμενο ρόλο, σε συνδυασμό με έξυπνα συστήματα διαχείρισης της κυκλοφορίας που καθίστανται δυνατά χάρη στην ψηφιοποίηση. Το σύστημα μεταφορών και οι υποδομές της ΕΕ θα καταστούν κατάλληλα για τη στήριξη νέων υπηρεσιών βιώσιμης κινητικότητας που μπορούν να μειώσουν την κυκλοφοριακή συμφόρηση και τη ρύπανση, ιδίως στις αστικές περιοχές. Η Επιτροπή θα συμβάλει στην ανάπτυξη έξυπνων συστημάτων για τη διαχείριση της κυκλοφορίας και λύσεων για την «κινητικότητα ως υπηρεσία», μέσω των χρηματοδοτικών της μέσων, όπως ο μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη».
Νομοθετικές επιλογές για βιώσιμα εναλλακτικά καύσιμα
2.1.5.4 Η τιμή των μεταφορών πρέπει να αντικατοπτρίζει τον αντίκτυπο που έχουν οι μεταφορές στο περιβάλλον και στην υγεία. Οι επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων θα πρέπει να σταματήσουν και, στο πλαίσιο της αναθεώρησης της οδηγίας φορολόγησης της ενέργειας, η Επιτροπή θα εξετάσει εκ του σύνεγγυς τις τρέχουσες φορολογικές απαλλαγές, μεταξύ άλλων και για τα αεροπορικά και ναυτιλιακά καύσιμα, και θα διερευνήσει τον καλύτερο δυνατό τρόπο αντιμετώπισης των τρόπων διαφυγής. Ομοίως, η Επιτροπή θα προτείνει την επέκταση του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών στον ναυτιλιακό τομέα, καθώς και τη μείωση των δικαιωμάτων του συστήματος εμπορίας εκπομπών της ΕΕ που διατίθενται δωρεάν στις αεροπορικές εταιρείες. Αυτό θα συντονιστεί με δράσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, ιδίως στον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας και τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό. Η Επιτροπή θα εξετάσει επίσης με νέο βλέμμα την πολιτική διάσταση του τρόπου με τον οποίο θα επιτευχθεί η αποτελεσματική τιμολόγηση της χρήσης οδικού δικτύου στην ΕΕ. Καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να διατηρήσουν το υψηλό επίπεδο φιλοδοξίας της αρχικής πρότασης της Επιτροπής σχετικά με την οδηγία για την ευρωβινιέτα, και είναι έτοιμη να την αποσύρει, εάν χρειαστεί, και να προτείνει εναλλακτικά μέτρα.
Δημόσια σημεία επαναφόρτισης και ανεφοδιασμού οχημάτων &
Κανονισμός για τα εναλλακτικά καύσιμα στο διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών
2.1.5.5 Η ΕΕ θα πρέπει παράλληλα να επιταχύνει την παραγωγή και την διανομή βιώσιμων εναλλακτικών καυσίμων για τις μεταφορές. Έως το 2025, θα χρειαστούν περίπου 1 εκατομμύριο δημόσιοι σταθμοί επαναφόρτισης και ανεφοδιασμού για τα 13 εκατομμύρια οχήματα μηδενικών και χαμηλών εκπομπών που αναμένεται ότι θα κυκλοφορούν στους ευρωπαϊκούς δρόμους. Η Επιτροπή θα στηρίξει την εγκατάσταση δημόσιων σταθμών επαναφόρτισης και ανεφοδιασμού, όπου εξακολουθούν να υπάρχουν κενά, ιδίως για ταξίδια μεγάλων αποστάσεων και σε λιγότερο πυκνοκατοικημένες περιοχές, και θα δρομολογήσει το συντομότερο δυνατόν νέα πρόσκληση χρηματοδότησης για την επίτευξη αυτού του στόχου. Τα μέτρα αυτά θα συμπληρώσουν τα μέτρα που λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο. Η Επιτροπή θα εξετάσει νομοθετικές επιλογές για την ενίσχυση της παραγωγής και της υιοθέτησης βιώσιμων εναλλακτικών καυσίμων για τους διάφορους τρόπους μεταφοράς. Η Επιτροπή θα επανεξετάσει επίσης την οδηγία για τις υποδομές εναλλακτικών καυσίμων και τον κανονισμό ΔΕΔ-Μ με στόχο την επιτάχυνση της ανάπτυξης οχημάτων και σκαφών μηδενικών και χαμηλών εκπομπών.
Αυστηρότερα πρότυπα εκπομπών ατμοσφαιρικών ρύπων οχημάτων
2.1.5.6 Οι μεταφορές θα πρέπει να καταστούν δραστικά λιγότερο ρυπογόνες, ιδίως στις πόλεις. Ένας συνδυασμός μέτρων θα πρέπει να αφορά τις εκπομπές, την κυκλοφορική συμφόρηση των πόλεων και τη βελτίωση των δημόσιων συγκοινωνιών. Η Επιτροπή θα προτείνει αυστηρότερα πρότυπα για τις εκπομπές ατμοσφαιρικών ρύπων από οχήματα με κινητήρα εσωτερικής καύσης. Η Επιτροπή θα προτείνει επίσης την αναθεώρηση, έως τον Ιούνιο του 2021, της νομοθεσίας σχετικά με τα πρότυπα επιδόσεων για τις εκπομπές CO2 των αυτοκινήτων και των ημιφορτηγών, ώστε να εξασφαλιστεί η σαφής μετάβαση, από το 2025 και μετά, προς την κινητικότητα μηδενικών εκπομπών. Παράλληλα, θα εξετάσει το ενδεχόμενο εφαρμογής του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών στις οδικές μεταφορές, ως συμπλήρωμα των υφιστάμενων και των μελλοντικών προτύπων επιδόσεων για τις εκπομπές CO2 των οχημάτων. Θα αναλάβει δράση στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, μεταξύ άλλων για να ρυθμίσει την πρόσβαση των πλέον ρυπογόνων πλοίων σε λιμένες της ΕΕ και να υποχρεώσει τα ελλιμενισμένα πλοία να ηλεκτροδοτούνται από ξηράς. Ομοίως, η ποιότητα του αέρα θα πρέπει να βελτιωθεί πλησίον των αερολιμένων με την αντιμετώπιση των εκπομπών ρύπων από τα αεροσκάφη και τις δραστηριότητες του αερολιμένα.
