Πρέπει να ανοίξει ο διάλογος για τα διατροφικά συστήματα και τη Νέα ΚΑΠ

Αφιέρωμα του AGRO24:

https://www.agro24.gr/agrotika/agrotiki-epikairotita/elliniki-epikairotita/nea-kap-petros-kokkalis


Μία εκτενής παρουσίαση του διεθνούς διαλόγου που βρίσκεται σε εξέλιξη για τα διατροφικά συστήματα έγινε την Παρασκευή 24 Σεπτεμβρίου στην Αθήνα, στο Κ44, με πρωτοβουλία του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Πέτρου Κόκκαλη. Ο κ. Κόκκαλης ξεκίνησε την τοποθέτησή του μιλώντας για τη συζήτηση για τη νέα ΚΑΠ και για όσα θα φέρει από το 2023 και μετά. Τόνισε ότι διαφέρει η στόχευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από τα προηγούμενα χρόνια, ενώ σε συνδυασμό με τις πολιτικές για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και το Farm to Fork, έχουμε ήδη δει να εντάσσονται πανευρωπαϊκά έννοιες όπως η κλιματική αλλαγή και η διατροφή. Αντίθετα, σύμφωνα με τον κ. Κόκκαλη, βλέπουμε στην Ελλάδα μία κλειστή διαβούλευση για το Στρατηγικό Σχέδιο της χώρας για τη νέα ΚΑΠ.


Πιο συγκεκριμένα, είπε ότι η Ευρώπη θέλει περισσότερο «καλή διατροφή, σεβασμό προς το περιβάλλον και δίκαιη αντιμετώπιση προς τους αγρότες. Μέσα σε αυτή την πολύ μεγάλη αλλαγή, που συντελείται τώρα, κάθε χώρα έχει το δικαίωμα να σχεδιάσει η ίδια τη στρατηγική της και αυτός ο διάλογος γίνεται και στη χώρα μας, αλλά δεν τον βλέπουμε.»


«Είναι ένας διάλογος που γίνεται πίσω από κλειστές πόρτες, όπως έγινε με το ταμείο ανάκαμψης. Θέλουμε να συμμετέχουμε, να κάνουμε την ελληνική γεωργία πιο βιώσιμη και ανταγωνιστική», πρόσθεσε ο κ. Κόκκαλης.


Στη συνέχεια ο κ. Κόκκαλης αναφέρθηκε στη συνδιάσκεψη στη Νέα Υόρκη που πραγματοποιείται αυτές τις μέρες, παράλληλα με τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Η συνδιάσκεψη αφορά τα Διατροφικά Συστήματα και έχει σκοπό να κατατεθούν προτάσεις για τη ριζική αναμόρφωση του συστήματος τροφής. Είναι η πρώτη φορά που τίθεται στο τραπέζι της συζήτησης η διατροφή και δεν έχει σκοπό να καταλήξουν οι χώρες-μέλη του ΟΗΕ σε κάποια συμφωνία όπως έγινε στο Παρίσι για το κλίμα, αλλά είναι ένα πρώτο βήμα.


Όπως είπε ο κ. Κόκκαλης, «με την αναμόρφωση του συστήματος διατροφής μας, μπορούμε να αλλάξουμε πράγματα στην υγεία, στο κλίμα και σε άλλα πεδία της ζωής μας. Για το θέμα αυτό εντός Ελλάδας δεν έγινε κανένας διάλογος, εκτός από τον Ανεξάρτητο Διάλογο που διεξήχθη στα μέσα Ιουλίου από μας, από το "Κόσμος" διαδικτυακά. Παράλληλα, σε όλον τον κόσμο έγιναν πάνω από 300 ανεξάρτητοι διάλογοι για το ποια συστήματα διατροφής θέλουμε.


Ένα πρώτο στοιχείο που προέκυψε από τον ελληνικό διάλογο είναι η ανάγκη για σωστή ετικέτα, να πληροφορείται σωστά ο καταναλωτής για το τι τρώει», πρόσθεσε ο κ. Κόκκαλης.



Η σημασία της επισήμανσης των τροφίμων


Επόμενος ομιλητής, μέσω zoom, ήταν ο Παύλος Γεωργιάδης, Εθνοβιολόγος, Συντονιστής Ανεξάρτητου Διαλόγου της UNFSS στην Ελλάδα, ο οποίος είπε:


«Είναι πολύ σημαντικό να συμμετέχουμε σε τέτοιες παγκόσμιες διαδικασίες και να μην μένουμε σε κάποιες μικροπολιτικές ή αντιδράσεις.»


«Ο ανεξάρτητος διάλογος που κάναμε στις 16 Ιουλίου εστίασε στο θέμα της επισήμανσης τροφίμων. Έχει προκύψει στην Ευρώπη το θέμα του Nutri-Score που οι αλγόριθμοί του διαστρεβλώνουν το κατά πόσο είναι βιώσιμο και αειφορικό ένα προϊόν.»


«Επίσης, η επισήμανση τροφίμων μπαίνει κυριολεκτικά στα χέρια δισ. ανθρώπων. Το πόσο σαφής, πόσο διαφανής είναι αυτή η πληροφορία μπορεί να έχει έναν δραστικά μετασχηματιστικό ρόλο στα διατροφικά συστήματα. Μπορούμε κάλλιστα να αλλάξουμε τη διατροφή μας προς το καλύτερο αν βελτιώσουμε την επισήμανσή τους.»


«Η επισήμανση αφορά τον παραγωγό, τη διαδικασία πιστοποίησης κλπ. Ο ΟΗΕ έχει επιλέξει 5 διαδρομές-δράσεις για τη Σύνοδο», σύμφωνα με τον κ. Γεωργιάδη:


1. Εξασφάλιση πρόσβασης σε ποιοτικά τρόφιμα.

2. Μετάβαση σε πρότυπα βιώσιμης κατανάλωσης.

3. Ενίσχυση της θετικής προς τη φύση παραγωγής, του τρόπου που καλλιεργούμε τη γη.

4. Προώθηση δίκαιας διαβίωσης (παράδειγμα του e-food).

5. Ανθεκτικότητα σε τρωτά σημεία και κρίσεις.


Στη συνέχεια, ο κ. Γεωργιάδης στάθηκε στις κλιματικές διαστάσεις των διατροφικών συστημάτων και στις πατριαρχικές αντιλήψεις που έχουν σχέση με τη διατροφή.


Κλιματικές διαστάσεις και κοινωνική δικαιοσύνη


Με αφορμή το παράδειγμα της e-food, ο κ. Γεωργιάδης μίλησε πρώτα για την κοινωνική δικαιοσύνη (διαδικτυακός ακτιβισμός, εργασιακά δικαιώματα, σύστημα διανομής τροφής) αλλά και το τι είδους τροφή παρέχουν αυτές οι διαδικτυακές πλατφόρμες; Αναφέρθηκε σε «Διατροφικά φέουδα» που δημιουργούνται από τέτοιες πλατφόρμες. «Μία εταιρεία λειτουργεί με μόνο γνώμονα το κέρδος, χωρίς να σέβεται το περιβάλλον, τους εργαζόμενους κ.ά. Περνάμε από μια μονοκαλλιέργεια στο χωράφι και τη μεταφέρουμε στο κομμάτι της διανομής της διατροφής».


Οι πατριαρχικές αντιλήψεις σε σχέση με τη διατροφή


Μιλώντας για τη νέα ΚΑΠ, για τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις και το ποιοι επιδοτούνται, αλλά και για την ιδιοκτησία στο πολλαπλασιαστικό υλικό, ο κ. Γεωργιάδης αναφέρθηκε στις «έμφυλες διαστάσεις των δειατροφικών συστημάτων. Ας δούμε ποιοι είναι επωφελούμενοι από τις επιδοτήσεις, ποιοι επιβραβεύονται, ποιοι αποφασίζουν για τη νέα ΚΑΠ. Θα δούμε ισχυρές ανισότητες μεταξύ λαών, μεταξύ ανδρών και γυναικών.


Όπως θεωρούν ότι η γυναίκα είναι ιδιοκτησία κάποιου, έτσι και ο σπόρος θεωρείται ιδιοκτησία της Bayer, της Monsanto, κάποιας εταιρείας.»


Στο τέλος, ο κ. Γεωργιάδης είπε ότι μετά τον Ανεξάρτητο Διάλογο θα ακολουθήσει μια ανοιχτή δημόσια έρευνα, για να καταγράψει τις καταναλωτικές και αγοραστικές συνήθειες. Έτσι ώστε να συνεχίσουμε με τη διάχυση των αποτελεσμάτων αυτής της έρευνας.

Στη συνέχεια, η Μαρία Φερεντίνου, Γεωπόνος, Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Περιβαλλοντικής Πολιτικής, παρουσίασε τα αποτελέσματα και τις προτάσεις που προέκυψαν από τις 3 ομάδες εργασίας του Ανεξάρτητου Διαλόγου για την επισήμανση των τροφίμων:


Ομάδα Εργασίας 1


Ο ρόλος της επισήμανσης τροφίμων στη διασφάλιση πρόσβασης σε ασφαλή και θρεπτικά τρόφιμα για όλους και στην προώιθηση της ισότιμης διαβίωσης



Ομάδα Εργασίας 2


Ο ρόλος της επισήμανσης τροφίμων στη μετάβαση σε πρότυπα βιώσιμης κατανάλωσης Ι



Ομάδα Εργασίας 3


Ο ρόλος της επισήμανσης τροφίμων στη μετάβαση σε πρότυπα βιώσιμης κατανάλωσης ΙΙ


Την παρουσίαση της μελέτης της Ευρωπαϊκής Αριστεράς “EU-wide Food Labeling: Nutrition and Ecolabel Schemes” έκανε η Δρ. Αναστασία Κανναβού, Σύμβουλος Αγροτικής Πολιτικής.

Το σύστημα AGROS (AGRofood sustainable gOalS) παρουσίασαν οι Ανθή Κατσιρμά, Γεωπόνος MSc και Αλέξης Γιανναράκης από την Οργάνωση Γη.